جریان روشنفکری و نهضت مشروطیت

جریان روشنفکری در نهضت مشروطه نقش مهمی در ادبیات سازی و ترویج مفاهیم جدید داشت.

مفاهیم و مباحثی نظیر حکومت مشروطه، قانون، آزادی و … موضوعاتی بودند که سوی این جریان در جامعه ایرانی و طبقات مختلف نفوذ داده شد و در نهضت مشروطه تبدیل به شعارهای اصلی مردم شد.

به اعتقاد روشن فکران، مشروطیت یا همان حکومت مردمی یکی از بنیادهای اصلی مدنیت غربی بود از این رو روشن فکران به نشر آن در جریان نهضت مشروطه پرداختند.

یکی از مهمترین جریان‌های اثرگذار در نهضت مشروطه، جریان روشنفکری بوده که برای رسیدن به درک درست از علل و روند وقوع نهضت مشروطه باید کالبدشکافی و جریان شناسی این جریان را مد نظر قرار داد.

خاستگاه و مبانی فکری جریان روشنفکری از ابتدا در ایران متفاوت در برخی از موارد مخالف فرهنگ اسلامی بوده و تلاش می شد تا معیارها و الگوی‌های غربی جایگزین شود.

در جریان این مشارکت و تلاش برای جایگزین کردن مدل غربی حکومت در ایران؛ بین این جریان و طبقه روحانیت اختلافاتی پدید آمده و به تدریج عمیق شد.

روشنفکری

جریان روشنفکری از نهضت مشروطه تا به امروز نتوانسته نسبت درست خود را با فرهنگ و تمدن ایرانی ـ اسلامی تشخیص دهد و به عبارت روشن تر آن را تعریف نماید.

مشکلی که روشنفکران ایرانی از ابتدای تولد خود با آن دست و پنجه نرم می کردند آن بود که این جریان نتوانست بفهمد که در کجای جغرافیای معرفتی این فرهنگ ایستاده است و چه نقش و رسالتی را بر دوش می کشد.

جریان روشنفکری همواره در بین گزینه های اخذ کامل، طرد معیارها و انتخاب گزینشی از تمدن و فرهنگ غربی دوَران داشت و این سردرگمی هنوز هم ادامه دارد.